Opinie

De maatschappelijke beweging die institutionele beleggers zoals pensioenfondsen uit “fossiel” wil halen, wordt steeds sterker. Tot onbegrip van degenen die - terecht - menen dat de wereldeconomie nog lang fossiele brandstoffen nodig heeft. Het is het ongeduld van de mensen die zich grote zorgen maken over de klimaatcrisis, tegenover de vraag om geduld van de mensen die vanuit het hier en nu de toekomst beredeneren.

Was het allemaal maar zo simpel als columnisten ons dagelijks in hun bijdragen proberen voor te spiegelen. Neem Peter de Waard, net als ik inmiddels een veteraan in de financiële journalistiek. ‘Verstand van beleggen is apekool’, schreef hij afgelopen week in een column in De Volkskrant. Ik kroop meteen in de pen.

Christine Lagarde was in een poëtische bui gisteren. De voorzitter van de ECB opende de discussie over het crisisbeleid van de centrale bank met de woorden ‘This lady is not tapering’. Een duidelijke verwijzing naar de beruchte uitspraak van de Britse premier Margaret Thatcher in 1980: ‘This lady is not for turning’.

Duizenden jaren was de mensheid niet in staat de levensstandaard te verbeteren. Overleven was het devies voor het leeuwendeel van onze voorouders en dat viel lang niet mee. Alles veranderde zo’n driehonderd jaar geleden toen de markteconomie haar intrede deed. Vrije markten, eigendomsrechten, concurrentie en financiële intermediatie leidden tot technische ontwikkeling en aldus tot een stijging van de levensstandaard.

De MSCI China Index is dit jaar met meer dan 30 procent gedaald tot zijn laagste punt. Dat gebeurde nadat president Xi ingrijpende veranderingen had aangekondigd in de manier waarop sommige bedrijven worden gereguleerd. 

Robin Parbrook van Schroders verwoordt het als volgt in een recente paper: ‘Het is moeilijk te zeggen, want we weten niet wat er nog gaat gebeuren. Maar de dalingen zijn gerechtvaardigd omdat we te maken hebben gehad met een veel draconischer en harder regelgevingsklimaat dan we hadden verwacht.’

Mijn 19-jarige dochter vertelde mij laatst over een van haar vrienden, die zij tijdens haar studie in Denemarken heeft ontmoet. Deze Deense jongen, student van 21 jaar, had drie dure auto’s. “Kan hij zich veroorloven, omdat hij belegt in bitcoins,” lichtte ze toe. Mijn dochter - wars van beleggen - vroeg zich ineens af of dit ook niet iets is voor haar om naar te kijken. Ik, geen groot fan van bitcoins, legde haar uit waarom ik dit niet zou doen.

Pensioenfondsen belichamen een tegenstelling: ze zijn in theorie organisaties die zich bij uitstek zouden moeten richten op de toekomst, maar in de praktijk lijkt de aandacht vooral uit te gaan naar de problemen van vandaag en morgen. Dit heeft ook effect op welke deelnemers en problemen prioriteit krijgen, en dat zijn nu niet de (problemen van de) jongeren. 

Een van de eerste lessen die ik als grondstoffenanalist leerde, was om naar de kostencurve te kijken. Daarin wordt de kostprijs per eenheid product gerangschikt van lage (links) naar hoge kosten (rechts) - een zinvolle exercitie voor homogene goederen zoals maïs of ijzererts. Bij gelijke kwaliteit is de prijs allesbepalend. De producent met de hoogste marginale kosten zet meestal de prijs en alleen de producenten aan de linkerkant maken structureel winst.

Misschien is het je wel eens opgevallen dat Whatsapp bij een nieuwe chat een melding toont dat gebruik wordt gemaakt van end-to-end encryptie. Dat betekent dat de inhoud van de berichten door niemand anders leesbaar is dan de mensen in de chat. Facebook, de eigenaar van Whatsapp, weet wel iets over met wie je contact had en op welk moment, maar niet waar het over ging.

Er is een oude beleggingswijsheid die zegt dat de particuliere belegger altijd achter de markt aanloopt. Die koopt op het hoogtepunt en verkoopt op het dieptepunt. De professionele belegger doet het veel beter en verdient per saldo aan de volgzame, minder goed geïnformeerde en naïeve particulier.