Opinie

Naar aanleiding van een eerdere column bereikte mij de vraag hoe sterk de relatie tussen huizenprijzen en rente is.

Wij leven in crisistijden. Verschillende crises zijn met elkaar verbonden. De klimaatcrisis en de milieucrisis hebben een sterke relatie met het gebruik van fossiele brandstoffen en als gevolg daarvan is er dus sprake van een energiecrisis. Op het moment dat we overschakelen op zon en wind gaan de marginale kosten van energie naar nul. Zon en wind zijn immers gratis.

In de rol die ik lang binnen ABN Amro vervulde, had ik met veel collega’s uit allerlei geledingen binnen de bank contact. Dat schept een band en die is niet zomaar verbroken als je zo’n organisatie verlaat. Doordat ik op het vakgebied actief ben gebleven zijn veel van die contacten ook gebleven. 

Het is inmiddels bijna een cliché, de vermelding dat er in de wereldeconomie grote verschuivingen optreden en nog gaan optreden. En ondanks dat cliché, lijkt het er toch op dat we ons in Nederland voortdurend laten verrassen door alles wat er gaande is, en nog geen vastomlijnde positie hebben bepaald omtrent hoe we met de toekomst om moeten gaan.

Enkel van het eerste zijn we zeker. Het eerste halfjaar van 2021 is zo snel voorbijgeflitst dat we niet de gelegenheid hadden om aan alle hoogst interessante economische en financiële ontwikkelingen de nodige aandacht te geven. De conjunctuurindicatoren lieten in de VS en Europa een ongeziene opleving optekenen in de eerste zes maanden van 2021, wat zich vertaalde in exponentieel toegenomen groeiverwachtingen van de bedrijfsresultaten aan beide kanten van de Atlantische Oceaan.

In 2019 maakte de toen 16-jarige Greta Thunberg een zeiltrip over de Atlantische oceaan om de Climate Action Summit van de Verenigde Naties bij te wonen. De trip was klimaatneutraal, afgezien van de bemanning die werd ingevlogen om het schip weer terug te varen en de terugvlucht van de schipper zelf.

Een van de meest belangrijke functies van een financieel systeem is mensen met een overvloed en een tekort aan kapitaal samen te brengen. Financiële markten kunnen op een efficiënte manier innovatieve bedrijven en beleggers samenbrengen. Dat heeft een positieve effect op de reële economie – denk aan werkgelegenheid en competitie (in de vorm van lagere consumentenprijzen). 

In mijn jeugd werd op televisie voortdurend de tekenfilmserie Calimero herhaald. Die ging over een zwart kuiken met een gebarsten eierschaal op zijn hoofd. Weet u het nog? Deze Calimero klaagde steevast met een zeurstem dat hij klein was en de anderen groot – en hoe oneerlijk dat was.

De achterblijvende bouw van nieuwe woningen speelt geen rol van betekenis bij de nog steeds stijgende huizenprijzen in Nederland. Onderstaande grafieken tonen de ontwikkeling van huizenprijzen in Nederland en de VS met 2000 als basisjaar.

Er is vrijwel niets normaal in de wereldeconomie vandaag de dag. Structureel staan we op het kantelpunt van wederom een grote transformatie, waardoor we een kwantumsprong maken op het gebied van productiviteit en disruptieve innovatie. Overigens is dit niet de eerste grote transformatie.