Het ministerie van Justitie in de VS heeft een strafrechtelijk onderzoek geopend naar Fed-voorzitter Jerome Powell. Officieel gaat het over ‘de renovatie van kantoorpanden’ in Washington, maar niemand is zo naïef om dat te geloven.
Dit is een frontale aanval op de onafhankelijkheid van de belangrijkste centrale bank ter wereld. Voor institutionele beleggers is dit het startschot voor een periode van verhoogde risicopremies en erosie van geloofwaardigheid. Wat we hier real-time zien gebeuren, is precies wat economen Vasso Ioannidou, Sotirios Kokas, Thomas Lambert en Alexander Michaelides beschrijven in hun recente paper (In)dependent Central Banks.
Fed voorzitter Jerome Powell reageert
Zij tonen aan dat de wettelijke onafhankelijkheid van centrale banken – het paradepaardje van de jaren ‘90 – een gevaarlijke keerzijde heeft. Politici die hun grip op de renteknop verliezen via de wet, zoeken namelijk alternatieve wegen om die macht terug te pakken.
De onderzoekers noemen dit het ‘seesaw-effect’: wanneer de deur naar directe politieke orders wordt gesloten, klimmen politici door het raam naar binnen via politieke benoemingen en intimidatie. In het geval van Trump zien we een extreme variant: als je de zittende technocraat niet direct kunt ontslaan, gebruik je het rechtssysteem om hem te verlammen en vervang je de rest van het bestuur door getrouwen.
Voor u als belegger is dit geen politiek theater, maar een fundamenteel risico voor uw portefeuille. Het paper is glashelder over de gevolgen van politieke bemoeienis. Politiek gemotiveerde benoemingen leiden consistent tot slechtere economische uitkomsten: hogere inflatie en een grotere kans op schuldencrises. De data laten zien dat een afname in de onafhankelijkheid van een directeur direct correleert met een stijging van de inflatie met bijna een half procentpunt.
Wanneer een centrale bankier zijn oren laat hangen naar de president in plaats van naar de inflatiecijfers, verliest hij zijn enige echte kapitaal: geloofwaardigheid.
De markt reageert hier doorgaans genadeloos op. De auteurs van (In)dependent Central Banks laten via een event-studie zien dat de aankondiging van een onafhankelijke voorzitter zorgt voor hogere obligatierendementen en een sterkere munt. Beleggers belonen geloofwaardigheid. Omgekeerd betekent de huidige intimidatie van Powell dat de ‘Fed-put’ niet langer gebaseerd is op economische ratio, maar op de electorale grillen van het Witte Huis.
Wanneer een centrale bankier zijn oren laat hangen naar de president in plaats van naar de inflatiecijfers, verliest hij zijn enige echte kapitaal: geloofwaardigheid. Zodra beleggers vermoeden dat rentebesluiten worden genomen om een ‘nieuwe gouden eeuw’ te forceren in plaats van prijsstabiliteit te waarborgen, verdwijnt het anker uit de markt.
Het strafrechtelijke onderzoek naar de ‘verbouwingskosten’ van de Fed is een doorzichtig instrument om Powell tot overgave te dwingen. Als institutionele beleggers moeten we de lessen uit de paper van Ioannidou en haar collega’s ter harte nemen: de jure onafhankelijkheid is slechts een papieren tijger als de politieke druk op de poppetjes te groot wordt.
De renovatie van de Fed-gebouwen is misschien een rommeltje, maar de renovatie van de Amerikaanse monetaire geloofwaardigheid door de regering-Trump is een veel groter gevaar. Beleggers die vertrouwen op de wet, vergeten dat politici altijd een manier vinden om de seesaw de andere kant op te laten slaan. Als Powell valt, valt de onafhankelijkheid van de Fed – en daarmee de stabiliteit van uw obligatieportefeuille. Op 12 januari is de jacht geopend, en de rekening ligt bij u.
Gertjan Verdickt is assistent professor in Finance bij de University of Auckland en columnist bij Investment Officer.