Han de Jong

De teloorgang van de Silicon Valley Bank (SVB) heeft de nodige emoties losgemaakt. SVB was geen ‘systeemrelevante bank’. Toch hebben de autoriteiten de regels rond het onderuitgaan van SVB op z’n zachtst gezegd opgerekt. 

Het gaat binnenkort beginnen. Of eigenlijk is het al begonnen. Sinds oktober stuurt de ECB haar portefeuille van bedrijfsobligaties geleidelijk in de richting van bedrijven die betere klimaatprestaties leveren. Tot nog toe ging het om herinvesteringen van bedragen verkregen uit aflopende obligaties. Vanaf april gaat de ECB haar bezit aan obligaties geleidelijk verminderen en wordt die sturing geïntensiveerd. 

De daling van de inflatie die na september was ingezet is in februari ruw verstoord. Hoe krijgen we de inflatiegeest die steeds breder door de economie waart weer terug in de fles? Tja, als ik het antwoord op die vraag wist… Het is maar goed dat ik er niet verantwoordelijk voor ben. Helaas lijken degenen die er wel verantwoordelijk voor zijn er zelfs nog minder van te begrijpen.

Het was vrijdag precies een jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Vrijwel direct na die inval stelde een grote groep landen economische sancties tegen Rusland in. Financiële markten in dat land reageerden heftig en wankelden, maar kordaat optreden door de Russische centrale bank leidde binnen een paar weken tot een hoge mate van stabilisering, hetgeen hun economie als geheel ten goede kwam.

Hoera, de gasprijs blijft dalen. Afgelopen vrijdag daalde de prijs zelfs onder 50 euro MWh. Dat is nog altijd bijna drie keer zo hoog als voor de pandemie, maar veel lager dan de 340 euro MWh in augustus. Een veel lagere gasprijs is goed nieuws. Niet alleen beperkt het het koopkrachtverlies voor huishoudens, het vermindert ook het concurrentienadeel dat onze bedrijven lijden. In Europa is de gasprijs veel meer gestegen dan in de VS.

In november stelde de FNV een looneis van 14,3 procent voor 2023, gelijk aan het inflatiepercentage in oktober. Zo’n loonstijging zou de koopkracht met terugwerkende kracht repareren. Vorige week werd in diverse sectoren gestaakt, bijvoorbeeld in het streekvervoer, waar werknemers een bod van 8 procent hebben afgewezen. 

Afgelopen week verhoogden diverse centrale banken de rente. De Fed heeft dat nu acht keer op rij gedaan met 4,5 procent in totaal en de ECB vijf keer met in totaal 3,0 procent. Dat is een forse monetaire verkrapping. Je kunt echter betogen dat er feitelijk nog aanzienlijk meer is verkrapt dan die cijfers suggereren.

Al decennialang groeit het aandeel van de dienstensector in ons soort economie en loopt het aandeel van de industrie terug. Die ontwikkeling wordt gedreven doordat voorbij een zeker inkomen de behoefte aan diensten sneller toeneemt dan de behoefte aan spulletjes.

Ik kan mij niet herinneren dat ik dit ooit heb meegemaakt, maar veel economen kijken momenteel reikhalzend uit naar een recessie. Die zal in hun optiek een zegen zijn. Ons staat slechts een korte en beperkte teruggang van de bedrijvigheid te wachten, is de gedachte.

De cao-lonen zijn in 2022 volgens het CBS met 3,2 procent gestegen. Dit was de hoogste stijging sinds 2008. Doordat de prijzen nog veel harder stegen resulteerde dit -volgens een cijferreeks die teruggaat tot 1973- in de grootste reële daling van cao-lonen ooit gemeten. Het leidde tot een storm aan emotionele reacties. Op de sociale media trokken economen en ‘wannabe-economen’ direct van leer.

“Het is een schande”, was de onderliggende teneur. “De lonen moeten en kunnen veel meer omhoog, bedrijven maken immers recordwinsten.”