Han de Jong

De Nederlandse kapitaalmarktrente (10-jarige staatsleningen) is nu al een maand positief, dat wil zeggen boven de 0,0 procent, na bijna 2,5 jaar negatief te zijn geweest. Gaan we nu eindelijk terug naar een normale rente en hoe hoog is die dan? De eerste grafiek laat zien dat de kapitaalmarktrente per saldo 40 jaar lang is gedaald.

Hij liet er afgelopen woensdag geen onduidelijkheid over bestaan: de Amerikaanse officiële rente gaat omhoog, en wel snel en stevig. Fed-voorzitter Powell zei dat de Amerikaanse economie harder groeit dan wat op lange termijn houdbaar is, dat de werkgelegenheid nu al maximaal is en dat de inflatie boven de doelstelling ligt.

Jarenlang maakten centrale banken zich zorgen over de te lage inflatie. Daarom voerden zij een zeer ruim monetair beleid. Inmiddels zijn centrale banken op hun wenken bediend: de inflatie is fors opgelopen. Volgens een Chinese wijsheid moet je voorzichtig zijn met wat je wenst, want je wens zou wel eens in vervulling kunnen gaan. De huidige situatie werpt een nieuw licht op deze hele discussie. 

Het World Economic Forum (WEF) publiceerde vorige week hun jaarlijkse “The Global Risks Report”, in dit geval dus de editie 2022. De resultaten, gebaseerd op enquêtes onder 12.000 ‘leaders’ uit 124 landen, logen er niet om. 84 procent van deze leidinggevende mensen zegt zich zorgen of zelfs ernstige zorgen te maken over de vooruitzichten voor de wereldeconomie.

De nieuwe regering is van zins de kerncentrale in Borssele langer open te houden en zal volgens het coalitieakkoord “de benodigde stappen zetten voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales”. De Europese Commissie vindt het belangrijk te erkennen dat gas en kernenergie een bijdrage kunnen leveren aan de ‘decarbonisatie’ van de economie en wil beide als ‘groen’ bestempelen. Dat is nogal wat. Hoewel…

Het gebed ‘Heer, maak mij kuis, maar nu nog niet’, wordt toegeschreven aan Sint Augustinus, die leefde van 354-430 na Christus. Wie zo bidt, hint op een zondig bestaan. Toch werd Augustinus heilig verklaard, al ging de Kerk daarbij niet over één nacht ijs en vond zijn heiligverklaring pas bijna 1000 jaar later plaats.

Toen vorig jaar de pandemie uitbrak en de economische bedrijvigheid instortte door de vrees voor het virus en de beperkingen op het openbare leven, besloten beleidsmakers razendsnel tot ongekende steun. De aanpak strategie daarbij verschilde sterk tussen Europa enerzijds en de VS anderzijds.

Economen die de conjunctuur analyseren onderschatten doorgaans het belang van bedrijfswinsten. Ongetwijfeld komt dat door het veelal ontbreken van goede macro-economische cijfers op dit gebied en het probleem met de duiding als ze er wel zijn. 

Hoera! De dekkingsgraden van pensioenfondsen stijgen iets doordat het beleggingsrendement op zakelijke waarden dit jaar heel behoorlijk is en doordat de kapitaalmarktrente iets is gestegen. Een directe dreiging van kortingen lijkt daarmee in de meeste gevallen afgewend.

Niet vaak kunnen economen experimenteren zoals bètawetenschappers in laboratoria. Maar de Covid-19 pandemie heeft onbedoeld toch zo’n experiment opgeleverd. Toen de pandemie vorig jaar uitbrak en veel mensen hun baan of inkomen dreigden te verliezen kwamen beleidsmakers snel in beweging.