Han de Jong

De inflatie is in veel landen de laatste tijd zo sterk gedaald dat centrale bankiers zich er hun verbazing over uitspreken. Als je de prijsontwikkeling over de laatste drie of zes maanden neemt en die omrekent naar een jaarcijfer, dan kom je in veel landen lager uit dan de 2 procent-doelstelling van de meeste centrale banken.

Er voltrekt zich in Duitsland een economische ramp in slow-motion. Veel aandacht is er echter niet voor. Het typeert de stemming in Europa. Iedereen windt zich op over van alles en nog wat, maar in de basis van onze welvaart is geen mens meer geïnteresseerd. Oké, ik chargeer misschien. Dat komt omdat ik me er zo over opwind.

In vergelijking met andere Europese economieën kenmerkt de Duitse zich door een relatief grote industriële sector (ongeveer 20 procent van het bbp). Die is de basis van de Duitse welvaart waarop wij meeliften.

In de bestrijding van de inflatie moeten centrale bankiers drie cruciale beslissingen nemen. De eerste is bepalen wanneer een inflatiedreiging een verkrapping van het monetaire beleid rechtvaardigt. De tweede is bepalen hoe sterk dat beleid verkrapt moet worden om de inflatie eronder te krijgen en de derde is uit te maken wanneer het beleid weer moet worden versoepeld om onnodige schade aan de economie te voorkomen.

De kiezer heeft gesproken en net als de markt heeft de kiezer altijd gelijk. Nu ja, volgens de opiniepeilingen hadden we een heel andere uitslag gehad als de verkiezingen een week eerder waren gehouden. Hoe dan ook, tot de volgende verkiezingen zullen we het met de nieuwe samenstelling van de Tweede Kamer moeten doen.

De Amerikaanse inflatiecijfers voor oktober duwden de S&P 500 vorige week eensklaps zo’n 2 procent omhoog en die winst werd de rest van de week vastgehouden. De gedachte van marktparticipanten is kennelijk dat de inflatie weliswaar nog boven de doelstelling van de Fed ligt, maar dat de overwinning op het inflatiemonster desondanks gevierd kan worden.

Al jaren bekruipt mij het gevoel dat de wereld gek wordt. In verkiezingstijd gaat dat nog sneller. Ik kom liever niet openlijk uit voor deze gevoelens, want als je zegt dat de meeste andere mensen steeds gekker worden, riskeer je tenminste de verdenking dat je zelf gek bent. Dat risico loop ik dan nu maar een keer.

In de jaren tachtig hebben we een hoge prijs betaald voor het onder controle brengen van de inflatie. De toenmalige Fed-baas, Paul Volcker, was de aanvoerder van het gevecht destijds. Met een torenhoge rente werd de inflatie overwonnen. Helaas was dat wel op straffe van een diepe recessie, in de VS formeel zelfs twee op rij en een hoge werkloosheid. 

Hij staat er bij elke persconferentie, Luis de Guindos, maar krijgt zelden het woord. Christine Lagarde, de president van de ECB, beantwoordt na beleidsvergaderingen de vragen van de pers. Sporadisch speelt ze een vraag door naar de Spaanse vicepresident.

Het aansluiten van alle Noordzee windturbines op het hoogspanningsnet gaat voor de periode 2032-2057 40 miljard euro meer kosten dan de geraamde 50 miljard euro. Dat is 1,6 miljard euro per jaar en bijna een verdubbeling. Hopelijk blijft het daarbij. De verbruikers zullen de meerkosten moeten opbrengen. 

Afgelopen vrijdag stond er een mooi interview met Klaas Knot in het FD, opgetekend door Marcel de Boer en Marijn Jongsma. Daarin valt het ’S-woord’. Knot zegt dat de Europese economie te maken heeft met stagflatie, de combinatie van een stagnerende conjunctuur en een hoge inflatie. We bewaren slechte herinneringen aan de stagflatie van zo’n 50 jaar geleden, dus je zou denken dat Knot in mineur is.