Han de Jong

Het was een teleurstelling. Ik was er al bang voor. De Nederlandse inflatie is opgelopen van 3,2 procent in juni tot 3,7 procent in juli. Volgens de korte toelichting op deze ‘snelle raming’ van het CBS lag dat vooral aan de huren en de tabaksaccijns. Hoe het precies zit, weten we nog niet, want pas deze week publiceert het CBS alle details.

De meest recente macrocijfers schetsen een uiterst zorgwekkend beeld van de Europese economie. Als er niets verandert stevenen we op de volgende recessie af.

Protectionisme neemt hand over hand toe. De vraag die gesteld moet worden is waarom economen er niet in slagen beleidsmakers te overtuigen van de even simpele als overtuigende boodschap dat we met protectionisme het verkeerde pad zijn ingeslagen.

De Europese Commissie wil tegen zeven landen een “excessive deficit procedure” starten, omdat hun overheidsfinanciën niet voldoen aan de Europese regels. Die waren tijdens de pandemie buiten werking gesteld, maar gelden weer sinds het begin van dit jaar.

Onlangs nam de Tweede Kamer een motie aan waarin wordt uitgesproken dat de primaire taak van pensioenfondsen is om te zorgen voor “koopkrachtige” pensioenen en niet om activistisch of ideëel te beleggen. De regering wordt opgeroepen te bezien hoe toezichtkaders hiertoe kunnen worden aangescherpt. De motie werd met 103 tegen 47 stemmen aangenomen, een grote meerderheid.

Zoals vooraf duidelijk was, heeft de ECB afgelopen donderdag haar officiële tarieven verlaagd. Rentes bewegen in cycli; wanneer een centrale bank de rente verandert, is dat nagenoeg altijd onderdeel van een reeks rentestappen. Dat zal ook nu zo zijn. De vraag is hoe groot en hoe frequent de rentestappen zullen zijn en tot welk niveau de ECB de rente zal verlagen.

De ministers van Financiën van de G7 vergaderden vorige week over de sancties die zijn opgelegd aan Rusland sinds de start van de oorlog tegen Oekraïne. De EU alleen al heeft dertien sanctiepakketten ingesteld. De maatregelen variëren van inreisverboden tot handelsrestricties en het bevriezen van Russische tegoeden. Nu wordt zelfs inbeslagname overwogen.

Onze energiesituatie en ons energiebeleid doen mij denken aan een van die prachtige cartoons die Peter van Straaten maakte en die ik lang geleden in mijn geheugen heb gegrift. Op de tekening stond een vader die neerkeek op zijn slungelachtige zoon die op de grond tegen een boom zat en totale passiviteit uitstraalde. In een poging zijn zoon tot enige activiteit aan te zetten vroeg de vader of de jongen niet het gevoel had dat het leven hem als zand door de vingers glipte. Het antwoord van de zoon was dat je in dat geval het best zo stil mogelijk kunt blijven zitten.

Elke dinsdag participeer ik in een online discussie met een groep van zo’n twintig zelfstandige economen, afkomstig van drie continenten en met uiteenlopende achtergronden.

Het heersende narratief op financiële markten heeft vier belangrijke elementen. De economische groei trekt de komende tijd wereldwijd aan; met de inflatie komt het best wel goed, al is het traject momenteel vooral in de VS wat hobbelig; de centrale banken gaan de rente verlagen; en kunstmatige intelligentie gaat wonderen verrichten voor de productiviteit en de bedrijfswinsten. Als de wereld zich daadwerkelijk langs deze lijnen ontwikkelt, is dat voor zakelijke waarden zeer gunstig.