Duurzame fondsen kenden in 2025 voor het eerst een volledig jaar met netto-uitstroom, nadat beleggers wereldwijd 84 miljard dollar terugtrokken uit ESG-strategieën, blijkt uit cijfers van Morningstar. Die uitstroom wijst echter minder op een massaal afscheid van duurzaam beleggen dan de kopcijfers doen vermoeden.
Volgens Morningstar werd een substantieel deel van de uitstroom in de tweede helft van het jaar veroorzaakt door ‘technische herschikkingen’ bij grote Britse institutionele beleggers. Partijen als Blackrock, Scottish Widows en Northern Trust verplaatsten vermogen van gepoolde ESG-fondsen naar op maat gemaakte ESG-mandaten, die niet worden meegenomen in de fondsenstatistieken van Morningstar.
‘Het beeld van de ESG-fondsenstromen ziet er niet goed uit, maar de cijfers worden deels vertekend door grote Europese institutionele beleggers die hun beleggingen anders organiseren’, schrijft Hortense Bioy, hoofd duurzaambeleggingsonderzoek bij Morningstar Sustainalytics in de publicatie.
Enkele pensioenbesluiten bepalen het beeld
Volgens Morningstar werd het beeld van de Europese uitstroom in het derde en vierde kwartaal grotendeels bepaald door enkele grote Britse pensioenbesluiten. In het derde kwartaal haalde een pensioenfonds geld weg uit vier Britse ESG-fondsen van Blackrock om het onder te brengen in speciaal ingerichte ESG-mandaten. In het vierde kwartaal volgde een vergelijkbare stap bij Scottish Widows. Samen waren deze beslissingen goed voor het grootste deel van de Europese uitstroom in de tweede jaarhelft.
Europa, goed voor ongeveer 86 procent van het wereldwijde ESG-fondsvermogen, sloot 2025 af met een netto-uitstroom van 62 miljard dollar, na een instroom van 54 miljard dollar een jaar eerder. Het was het eerste jaar met negatieve stromen sinds Morningstar de sector in 2018 begon te volgen. Ook zonder de Britse herschikkingen bleef sprake van druk: exclusief deze transacties bedroeg de Europese uitstroom in het derde kwartaal nog altijd ongeveer 3,1 miljard dollar.
Data van LSEG Lipper laten zien dat de geldstromen naar ESG-fondsen in Europa eerder versnipperen dan instorten. De uitstroom in 2025 was vooral geconcentreerd in aandelen-intensieve duurzame strategieën, terwijl duurzame obligatie- en gemengde fondsen juist instroom bleven aantrekken, vooral richting het einde van het jaar.
Biodiversiteitsfondsen onder druk
De spanning in de ESG-markt werkt vooral door bij kleinere thematische fondsen. Morningstar telt bijvoorbeeld wereldwijd 33 fondsen met een focus op biodiversiteit, waarvan er inmiddels zes zijn gesloten. En slechts zes biodiversiteitsfondsen beheren meer dan 100 miljoen euro, een vaak gehanteerde ondergrens voor commerciële levensvatbaarheid.
Afgelopen week maakte AXA Investment Managers bekend zijn biodiversiteitsfonds te sluiten, na minder dan vier jaar. Het fonds beheerde minder dan 50 miljoen euro en noteerde sinds de lancering een rendement van -23 procent. Volgens Morningstar-analist Ronald van Genderen is dat geen uitzondering. ‘De fondsen zijn weinig succesvol gebleken in het aantrekken van kapitaal van beleggers’, antwoordde hij op vragen van Investment Officer.
Ander beeld in de VS
In de Verenigde Staten speelden mandaatverschuivingen nauwelijks een rol. Daar noteerden duurzame fondsen in 2025 voor het dertiende opeenvolgende kwartaal een netto-uitstroom. Over het hele jaar werd 21 miljard dollar onttrokken aan ESG-strategieën, vooral uit actief beheerde varianten.
Wereldwijd bedroeg de uitstroom in het vierde kwartaal 27,2 miljard dollar, na een herberekende 54,9 miljard dollar in het derde kwartaal. Tegelijkertijd stroomde bijna 1.700 miljard dollar naar de bredere fondsenmarkt.
Het totale vermogen in duurzame fondsen steeg desondanks tot ongeveer 3.900 miljard dollar eind 2025, vooral dankzij koerswinsten.