Han de Jong

Afgelopen week besloot de Fed unaniem de rente onveranderd te laten. Dat was ongetwijfeld tegen het zere been van de president, die wil dat de rente direct en fors wordt verlaagd. Hij motiveert zijn standpunt met de bewering dat hij een veel betere intuïtie heeft dan Fed-voorzitter Jay Powell en zijn collega’s als het gaat om het gewenste renteniveau. Ik ben ervan overtuigd dat hij gelijk heeft!

Het is zonder meer opmerkelijk. Sinds de Federal Reserve in september begon met het verlagen van de officiële rente – ondertussen met 100 bp verlaagd – is de Amerikaanse kapitaalmarktrente juist met 100 bp gestegen. Het normale patroon is dat de kapitaalmarktrente in eerste instantie daalt wanneer de centrale bank begint met renteverlagingen en pas na verloop van tijd de andere kant op beweegt.

In het FD van 11 januari ging Hans Stegeman in op de ‘richtingenstrijd bij PGGM over duurzaam beleggen’, waarover het FD voor Kerstmis schreef en waarover hier op 30 december een column van mij verscheen.

Met angst en beven zijn we in afwachting van het nieuwe presidentschap van Donald Trump. Veel aandacht gaat daarbij uit naar de dreiging van forse importtarieven. Ik vind de plannen van Elon Musk en Vivek Ramaswamy eigenlijk veel spannender.

Ofschoon ik met de nodige zorg naar de toekomst kijk, verrasten veel familieleden en kennissen mij in de Kerstperiode met hun sombere bespiegelingen. Vooral van een buurvrouw die ons voor een lunch had uitgenodigd, zou je acuut depressief worden. Ik probeerde haar op te beuren, met een aantal cijfers van ‘Our World in Data’.

Vlak voor Kerstmis verschenen twee artikelen in het FD over het ESG-beleid bij PGGM, de pensioenuitvoerder die o.a. zo’n EUR 250 mrd beheert van ca. drie miljoen deelnemers van PFZW, het pensioenfonds in de zorg. Ik heb mij in het verleden wel eens kritisch uitgelaten over PFZW en daardoor indirect over PGGM. Als wat het FD schrijft juist is, moet je concluderen dat ze bij PGGM en PFZW nu toch echt helemaal van het padje zijn geraakt.

Dat het niet goed gaat met de Europese industrie en – breder – met de Europese economie in het algemeen is inmiddels genoegzaam bekend. En dat we hoognodig iets moeten doen aan ons concurrentievermogen en onze arbeidsproductiviteit is inmiddels ook wel geland. Maar wat?

Het gaat niet zo best met de Europese economie. Om daar wat aan te doen schreven Enrico Letta en Mario Draghi eerder dit jaar rapporten met een reeks aanbevelingen. ECB-baas Christine Lagarde schreef onlangs een artikel in The Economist. Zij wees, net zoals Draghi had gedaan, op de wenselijkheid om de Europese kapitaalmarkten te integreren tot een echte kapitaalmarktunie.

Het gebeurt wel vaker, maar momenteel is het contrast tussen wat veel economen zeggen en hoe markten er kennelijk tegenaan kijken wel bijzonder groot. Dan heb ik het over wat we kunnen verwachten van de resultaten van het economisch beleid van de nieuwe regering Trump.

Wat ik vroeger moest leren over inflatie was overzichtelijk. Je had demand-pull en cost-push inflatie. We maakten een essentieel onderscheid tussen veranderingen van relatieve prijzen enerzijds (het allocatiemechanisme in een markteconomie) en een aanhoudende stijging van het algemeen prijspeil anderzijds (inflatie).